Sunulan Belgelerin Doğruluğu ve Maliye Bakanlığı incelemesi

Toplantı No:2009/035
Gündem No :36
Karar Tarihi:21.04.2009
Karar No :2009/UH.I-1378

Şikayetçi:
.....İnşaat Turizm Temizlik Taah. ve Tic. San. Ltd. Şti.,
İhaleyi yapan idare:
.......Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı,
Başvuru tarih ve sayısı:
13.04.2009 / 8752
Başvuruya konu ihale:
......İhale Kayıt Numaralı "Genel Temizlik Hizmet Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
14.04.2009 tarih ve I.H.08.75.0217/2009-17E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

....Üniversitesi İktisadi ve İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 25.11.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Genel Temizlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak ... İnşaat Turizm Temizlik Taah. ve Tic. San. Ltd. Şti.’nin 26.03.2009 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 27.03.2009 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 13.04.2009 tarih ve 8752 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.04.2009 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

1- 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

2- Muhasebe usul ve esaslarına aykırı gelir tablosu sunan ilgili firma hakkında gerekiyorsa inceleme ve/veya soruşturma başlatılmak üzere konunun Maliye Bakanlığı’na bildirilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Karar:

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; Kurulun düzeltici işlem tesisine yönelik 09.02.2009 tarih ve 2009/UH.I-641 sayılı kararının gerektirdiği işlemlerin idare tarafından yerine getirilmediği, bu itibarla ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan bilanço ve gelir tablosu gerçeği yansıtmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak gerekli mercilere de bildirim yapılması gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

22.12.2008 tarihli ihale komisyon kararı ile; ihalenin ...Ür. Gıda. Mad. Day. Tük. Zir. ve Orm. Ür. Maden Tem. Akary. Özel. Güv. Taş. Acen. İth. İhr. Tic. Tur. San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak da .... İnş. Tur. Tem. Taah. ve Tic. San. Ltd. Şti.’nin belirlenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Ancak sırasıyla ...İnş. Tur. Tem. Taah. ve Tic. San. Ltd. Şti. ve ...Tıp Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. firmalarının itirazen şikayet başvuruları üzerine 09.02.2009 tarihli 2009/UH.I-641 ve 2009/UH.I-642 sayılı Kurul Kararlarında “…İhale işlem dosyası üzerinden yapılan incelemede söz konusu ihalede geçerli teklif sahibi isteklilerin bilançosu ve iş hacmine ilişkin sundukları belgelerden yapılan incelemede bütün istekliler gerek bilanço gerekse ciro için yönetmelikte aranılan oranları sağlamakla birlikte, söz konusu belgelerin irdelenmesi ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin, gelir tablosunda bulunan dönem net karı ile bilançoda yer alan dönem net karının muhasebe tekniği açısından birbiri ile uyumlu olması gerekirken birbiri ile uyumlu olmadığı, bu haliyle kabul edilmesinin mevzuata aykırılık oluşturduğu, idarece söz konusu çelişkinin Kamu İhale Kanunun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 inci maddesi kapsamında araştırılarak yeniden değerlendirilmesi gerektiği…” gerekçesiyle düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği görülmüştür.

Söz konusu kararlar üzerine, idarenin bir taraftan ... Vergi Dairesine gönderdiği 20.02.2009 tarih ve 4024 sayılı yazı ile, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan bilanço ve gelir tablolarının tasdikli birer suretinin taraflarına gönderilmesini istediği diğer taraftan ihale üzerinde bırakılan istekliye gönderdiği 24.02.2009 tarih ve 4326 sayılı yazı ile de, sunduğu bilanço ve gelir tablosundaki dönem net karı ile ilgili olarak bilgi eksikliğinin yazının tebliğinden itibaren 5 gün içinde tamamlanması aksi halde teklifinin değerlendirme dışı bırakılacağının belirtildiği anlaşılmıştır.

Bu yazılara istinaden hem ihale üzerinde bırakılan istekli hem de ...Mal Müdürlüğü tarafından, gelir tablosu ve bilançoların idareye gönderildiği ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından tekrar sunulan ...Mal Müdürlüğünden alınmış olan gelir tablosunda, teklif dosyasında sunduğu gelir tablosundan farklı olarak dönem karından vergi ve diğer yasal yükümlülüklerin karşılıklarının düşüldüğü ve bu şekilde bilançoda yer alan dönem net karı ile gelir tablosunda yer alan dönem net karının birbiriyle uyumlu hale getirildiği görülmüştür.

Yukarıda değinilen süreçten sonra idare tarafından tekrar alınan 09.03.2009 tarihli ihale komisyonu kararı ile de; bu hususa ilişkin anılan Kurul kararları gereği tekliflerin yeniden değerlendirilmesi aşamasına geçildiği, vergi dairesinden gelen cevap ve ilgili firmanın bilgi eksikliğinin giderilmesi amacıyla gönderdiği yazılı cevapların değerlendirilmesi neticesinde bilançodaki dönem net karı ile gelir tablosundaki dönem net karının muhasebe tekniği açısından uygunluğunun sağlandığının anlaşıldığı gerekçesiyle ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci en avantajlı teklif sahiplerinde herhangi bir değişikliğin yapılmadığı anlaşılmıştır.

İdare ve başvuru sahibi istekli arasındaki şikayete konu uyuşmazlığın, 09.02.2009 tarihli 2009/UH.I-641 ve 2009/UH.I-642 sayılı Kurul Kararlarında düzeltici işlem tesisine dayanak olan gerekçenin nasıl yorumlanması gerektiğinden kaynaklandığı görülmüştür.

Bu çerçevede anılan Kurul kararlarında “… söz konusu çelişkinin Kamu İhale Kanunun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 inci maddesi kapsamında araştırılarak yeniden değerlendirilmesi gerektiği…” belirtilerek, idarenin bilanço ve gelir tablosu arasında bulunan çelişkinin ihale mevzuatı anlamında kabul edilebilir bir bilgi eksikliği olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceğini araştırması gerektiği ifade edilmek istenmiştir.

Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuat düzenlemeleri incelendiğinde, kural olarak idareler tarafından, ihale saatine kadar sunulan teklif dosyalarındaki bilgi ve belgeler dikkate alınarak isteklilerin şartnamelerde düzenlenen yeterlilik kriterlerini sağlayıp sağlamadıkları hususunda bir sonuca ulaşılması gerekmektedir. Bu nedenle ihale mevzuatında, teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve mevzuatı gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin sunulmamış olması halinde bu eksik belgelerin tamamlatılabilmesi yolu kapatılmış yalnızca belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarelerce bu eksik bilgilerin tamamlatılabileceği öngörülmüştür.

Bilgi eksikliğinden ne anlaşılması gerektiği de Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Başvuruların ve Tekliflerin Alınması, Açılması İle Eksik Belge ve Bilgilerin Tamamlatılması” başlıklı 66 ncı maddesinde;

“…

Ancak,
a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,
b) Aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,
İdarelerce tamamlatılır…” şeklinde açıklanmıştır.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde;

1- İhale mevzuatında, bilanço ve iş hacmini gösteren belgeler için öngörülen kriterlerin esas itibariyle anılan belgelerin kim tarafından düzenlendiği ve belli oranların sağlanıp sağlanamadığı hususu ile sınırlı olduğu dikkate alındığında, şikayete konu ihalede bilanço ve iş hacmini gösteren belgeler arasındaki söz konusu çelişkinin, ihale mevzuatı anlamında taşıması gereken kriterler arasında sayılmadığı bu anlamda ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmadığı,

2- Aynı şekilde, dönem net karlarının bilanço ve gelir tablosunun taşıması zorunlu asli unsurlar arasında bulunmadığı ve tamamıyla bilanço ve gelir tablosunu düzenleyen serbest muhasebeci mali müşavirden kaynaklanan söz konusu çelişkinin de belgenin içeriğine yönelik bir tereddüt oluşturduğu,

Anlaşılmıştır.

Bu itibarla, isteklilerce teklif zarfı içerisinde sunulması istenilen bir belgede yer alan eksikliğin, ihale mevzuatı anlamında bilgi eksikliği olarak kabul edilebilmesi için öngörülen şartların somut olayda fazlasıyla oluştuğunun kabulü gerekmektedir.

Dolayısıyla da idarenin, hukuki durumda değişiklik yaratan anılan Kurul kararlarının gereğini yerine getirmek amacıyla, gelir tablosunda bulunan dönem net karı ile bilançoda yer alan dönem net karı arasındaki çelişkiyi bilgi eksikliği olarak değerlendirmesi ve bu çerçevede işlem tesis etmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, Vergi Usul Kanununun verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan, 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde, muhasebe usul ve esasları arasında yer alan hesap planı açıklamalarına göre gelir tablosunda yer alan net kar rakamı ile bilançoda bulunan net kar rakamının aynı olması gerektiği ifade edilmiştir. Bu da, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi tarafından, şikayete konu ihalede muhasebe usul ve esaslarına aykırı bir gelir tablosunun sunulduğunu göstermektedir.

Bu hususa ilişkin olarak, Vergi Usul Kanununun özel usulsüzlük halleri ve cezalarını düzenleyen 353 üncü maddesinin 6 ncı fıkrasında; “Bu Kanuna göre belirlenen muhasebe standartlarına, tek düzen hesap planına ve mali tablolara ilişkin usul ve esaslar ile muhasebeye yönelik bilgisayar programlarının üretilmesine ve kullanılmasına ilişkin kural ve standartlara uymayanlara 250.000.000 (3.500 TL) lira özel usulsüzlük cezası kesilir.” hükmüne yer verilmiştir.

Şu halde, muhasebe usul ve esaslarına aykırı bir şekilde dönem net karları birbiri ile uyumlu olmayan gelir tablosu ile bilançoyu sunan mükellef ...Ür. Gıda. Mad. Day. Tük. Zir. ve Orm. Ür. Maden Tem. Akary. Özel. Güv. Taş. Acen. İth. İhr. Tic. Tur. San. Ltd. Şti. firması hakkında gerekli inceleme yapılmak üzere konunun Maliye Bakanlığına bildirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

2- Muhasebe usul ve esaslarına aykırı gelir tablosu sunan ilgili firma hakkında gerekiyorsa inceleme ve/veya soruşturma başlatılmak üzere konunun Maliye Bakanlığı’na bildirilmesine,

Oybirliği ile karar verildi.